İklim ve Bitki Örtüsü İlişkisi

Yeryüzünde bitki örtüsünün dağılışını etkileyen faktörler başında iklim şartları gelmektedir. İklim ve bitki örtüsü ilişkisi ile etkileyen bir diğer faktör ise yeryüzü şekilleridir. Buna bağlı olarak etkileyen diğer faktörler toprak ve canlı faktörüdür.

Çevremize baktığımızda gel yüzünü saran bir bitki ağını olduğunu görürüz çevremizde gördüğümüz ağaçlar, çalılar, otlar, yosunlar doğal bitki örtüsünü oluşturmaktadır. Dünyadaki canlı hayatının en büyük bölümünü oluşturan bitkiler, fotosentez de üretim yaparak çeşitli tüketicilerin beslenmesinde önemli rol oynarlar. Böylece bitkiler yeryüzündeki enerji dolaşımına aktif rol oynar. Bitkilerle otobur hayvanlar beslenir. Et obur hayvanlar ise otobur hayvanlar beslenir. Bu yönüyle bitkiler besin zincirinin en önemli halkasını oluşturur. Bitkilerin önemli bir özelliği de güneşten gelen enerjiyi fotosentez de dokuların da tutmasıdır. Bu enerji bitki yandığında veya yendiğinde tekrar enerjiye dönüşmektedir. Canlıların besin ve enerji kaynağını oluşturan bitkilerin dal, yaprak ve yemişliğinin toprağa karışmasıyla humus oluşur. Humus olarak toprağa karışan minareller doğadaki besin zincirine katkıda bulunur.  

İklim ve Bitki Örtüsünde Optimum Sıcaklık

İklim ve bitki örtüsü ilişkisi açısından bitkilerin gelişebildiği en uygun bitki formasyon sıcaklık koşullarına optimum şart denilmektedir. Bitki bu şartlarda çok hızlı gelişir. Her bitki türünün dayanabileceği sıcaklık sınırları vardır. Sıcaklık bu sınırın altına düştüğünde veya üstüne çıktığında bitki ölür. Genel olarak bu sıcaklık sınırı 40° ila -40° arasında değişkenlik göstermektedir.

İklim ve bitki toplulukları arasında sıkı bir ilişki vardır. İklimleri aynı olan alanların bitti örtüleri de aynıdır. Örneğin İtalya, Türkiye, ABD, Şili, Güney Afrika Cumhuriyeti ve Avusturalya’ da zeytin ve keçiboynuzu ağaçlarına rastlanması bu alanlarda Akdeniz ikliminin görüldüğüne kanıttır. Kutup iklimi dışında diğer bütün iklimlerin kendine has bitki örtüleri vardır. Farklı bölgelerdeki iklim tiplerinin aynı olduğunu benzer doğal bitki örtüsünün olmasına kanıtlar. Bitki örtüleri yeryüzünde aralıksız kuşaklar oluşturamaz. Bunda yere değişikliğinin rolü büyüktür. Ancak genel anlamda ekvatordan yani saçak kuşaktan kutuplara doğru yani soğuk kuşağa doğru, genişçene yapraklara sahip ağaç formasyonunda oluşan ormanlar, karışık yapraklı ağaç formasyonunda oluşan ormanlar ve iğne yapraklı ağaç formasyonundan oluşan orman ya da ormanlar şeklinde oluşan bitki formasyonunu meydana getirmiştir.

Sıcaklık ve nem dolayları, bitki hayatını doğrudan etkiler. Sıcaklığın yüksek olduğu yerlerde bitkilerin su isteği, nem ve yağışın fazla olduğu yerlerde ise bitkilerin sıcaklık isteği ön plana çıkmaktadır. Yükseklere çıkıldıkça sıcaklık ve nem oranı azalır, bitki örtüsü seyrekleşir. Belirli bir yükseklikten sonra cılızlaşır ve doğal olarak ortadan kalkar.İklim ve bitki örtüsü ilişkisi açısından bir yamaca düşen yağış miktarı aynı ise yükseldikçe bitki örtüsündeki değişme sıcaklığın azalmasıyla alakalıdır. Ancak, sıcaklık şartları aynı ise, farklılaşma nem miktarının değişmesi ile ilgilidir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir