Akdeniz İkliminde Neler Yetişir?

Akdeniz ikliminde neler yetişir?Akdeniz iklimi ılıman iklim tipleri içerisinde 30° kuzey 40° güney enlemleri arasında görülmektedir. Akdeniz ve çevresi, ABD’de, Kaliforniya, Amerika’nın güneyi yani KAP bölgesi, orta Şili ve Avustralya güneyinde görülen iklim tipidir. Yaz aylarını sıcak sıcak ve kurak, kış aylarında ise kılık ve oldukça yağışlı geçirmektedir. Yıllık ortalama sıcaklık 15°C ile 20°C arasında seyrederken sıcaklığın yıllık farkı 18°C dedir. Yağış rejimi düzensizdir ve yıllık aldığı yağış miktarı ise 1000 mm dolaylarındadır. Yağış miktarını genel olarak kış mevsiminde almaktadır.  Kışın aldığı yağış miktarına bağlı olarak Akdeniz ikliminin bitki örtüsün ya sıcaklıklarının dayanıklı kızılçam ormanları, defne bitkileri, zeytinler, keçiboynuzu ve mersin gibi bodur ağaçlardan oluşan maki topluluğundan oluşur.

Ömürleri kaç yıl olursa olsun boyları hiçbir zaman 5 metre yüksekliğine ulaşamayan odunsu bitkiler, Çap ve boylarına göre çalı ve ağaç çık olarak adlandırılmaktadır. Akdeniz ikliminin bitki örtüsü çalı formasyonu dâhilinde maki ve garig bitkilerden oluşmaktadır. Çalılar çok yıllık odunsu bitkiler ulu ağaçlardan boyunun kısaldı ve uzamayı temin eden bir orta Süngü’nün olmayışı ile ayrılırlar. Çalı formasyonundan makiler ve garipler Akdeniz ikliminde neler yetişir? Sorusunun cevabını açıkça bize vermektedir.

Akdeniz İklimi Çalı Formasyonu

-Maki, kızılçam formasyon çeşitlerinin oluşturduğu orman tahribinin neticesi ile oluşmuş kısa boylu /bodur ağaççıklardır. Makileri; kermez meyvesi, yabani zeytin, defne, mersin, koca yemiş, sandal, funda, sakız, zakkum, tespih, menengiç, ardıç, Ilgın, keçiboynuzu çalı formasyonu örnek verilebilir. Makilerin yaprakları yaz kuraklığına karşı dayanabilmek için balmumu aynı zamanda reçine ile de kaplıdır. Bu bitki formasyonu terleme yolu ile su kaybını önlemek için aldığı bir tedbirdir.

Kuraklığa dayanıklı bu bitkiler soğuğa karşı o kadar dayanıklı değildir. Makilerin çıkarabilecek üst sınır elem faktörüne bağlı olarak kutuplara ani soğuk kuşağa çıkıldıkça deniz seviyesindenuzaklaşmaktadır. Makiler, Akdeniz ikliminin görüldüğü sahalarda rastlanır. Akdeniz kıyı ülkeleri, Güney Afrika Cumhuriyeti, Şili’nin orta kesimleri, Avustralya’nın güneyi ve Amerika Birleşik Devletleri’nde maki topluluklarına yani çalı formasyonuna rastlanır.

-Garig Çalı formasyonu Akdeniz iklim bölgelerinde maki ve kızılçamlarını tahrip edildiği sahalarda ve terk edilen tarlalarda oluşan formasyondur. Garig formasyonu genelde diz boyunu geçmeyen budur çalılıklardır. Firigana ise garigden daha kısa boylu çalılardan oluşan bitki topluluğudur. Gariglerin oluşturan bitkilerin tohumları rüzgârla kolayca taşınabildiği için kolayca da yayılırlar. Garig  bitkiler arasında yer alan bitki formasyonlarının öncüleri; abdest bozan, diken çalısı, nane, funda ve sarı çiçekli yasemin bitkileridir.

Türkiye’ de Akdeniz İklimi Etkisi ile Yetişen Bitki Formasyonu

Türkiye’de Akdeniz ikliminde neler yetişir? Akdeniz iklim tipinden dolayı Akdeniz bölgesinde görülen maki bitkileri ve kızılçamlar bakımından zengindir. Bodur ağaç ve çalılardan oluşan makiler yaz kuraklığına dayanıklıdırlar. Yapraklarının küçük parlak, mumlu ya da tüylü, küçük düzenekli olması yaz kuraklığına dayanıklılıklarını artırır. Zeytin, defne, zakkum, kızılçam, kekik, lavanta, Lübnan sediri ve bazı meşe türleri en yaygın bitkilerdir. Maki bitki örtüsü Akdeniz kıyılarında 500 metre ile 600 metre nadir olarak bazı yerlerde 800 metre ile 1000 metre arasında görülür. Ege kıyılarında ise 300 metre ile 400 metre arasında, Marmara Bölgesi’nde 100 metre ile 200 metre yüksekliğe kadar olan yerlerde Akdeniz iklimi çalıp formasyonuna rastlamak mümkündür. Maki üst sınırı elleme bağlı olarak bölgelerde değişkenlik gösterir. Yükseklere çıkıldıkça sıcaklık azalır; yaz kuraklığı hafifler, çoğunluğu meşelerden oluşan geniş yapraklı bitkiler yer alır.

Akdeniz ikliminde neler yetişir? Cevabında endemik bitkilerde yer alır. Yükseklere çıkıldıkça sıcaklık azalmaya devam eder. Karışık ormanlar ve daha yükseklerde iğne yapraklılar yer alır. Daha da yükseklerde Alpin çayırları yer almaktadır. Fethi, Köyceğiz çevresinde bulunan sığla ağacı Yani amber ve günlük ağacı endemik yani ender bir bitkidir. Bu ağaçlardan elde edilen sığla yağı, kozmetikte kullanılan önemli bir hammaddedir. Akdeniz kıyılarında doğal bitki örtüsünün bozulmasıyla meydana gelen makine benzeri bitkileri garig adı verilmektedir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir